عَنْ زُرارَةَ قالَ : قُلْتُ لاَِبى جَعْفَرٍ علیه السلام: عَلى مَنْ تَجِبُ الْجُمُعَةُ؟ قالَ علیه السلام : تَجِبُ عَلى سَبْعَةِ نَفِرٍ مِنَ الْمُسْلِمینَ وَ لاجُمُعَةَ لِأَقَلَّ مِنْ خَمْسَةٍ مِنَ الْمُسْلِمینَ اَحَدُهُمُ الاِْمامُ.

امام باقر علیه السلام فرمود : هرگاه هفت نفر جمع شدند نماز جمعه واجب مى شود و این نماز با کمتر از پنج نفر ـ که یکى از آنها پیش نماز است ـ بر پا نمى شود.

عَنْ اَبى جَعْفَرٍ علیه السلام قالَ : تَجـِبُ الْجـُمُعـَةُ عَلى کُلِّ مَنْ کانَ مِنْها عَلى فَرْسَخَیْنِ.

امام باقر علیه السلام فرمود : حضور در نماز جمعه تا فاصله دو فرسخى بر همگان واجب است.


عَنْ حَفْصِ بن غیاث: اِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ فَرَضَ الْجُمُعَةَ عَلى جَمیعِ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ رَخَّصَ لِلْمَرْئَةِ وَ الْعَبْدِ وَ الْمُسافِرِ اَنْ لا یَأْتُوها فَلَمّا حَضَرُوا سَقَطَتِ الرُّخْصَةُ وَ لَزِمَهُمُ الْفَرْضُ الْأَوَّلُ فَمِنْ اَجْلِ ذلِکَ اَجْزَءَ عَنْهُمْ. فَقُلْتُ: عَمّنْ هذا؟ قالَ: عَنْ مَوْلانا اَبى عَبْدِ اللّهِ علیه السلام.

حفص بن غیاث مى گوید: شنیدم یکى از بزرگان شیعه مى گفت: خداوند متعال نماز جمعه را بر همه مؤمنان از زن و مرد واجب نموده است، امّا به زنان و مسافران و بردگان اجازه ترک آنرا نیز داده است ولى اگر در نماز شرکت نمودند خواندن آن واجب و ترک آن جایز نیست. بنابراین نماز جمعه آنان کفایت از نماز ظهر مى کند. ـ چون رفع و جوب بخاطر سهولت تکلیف وامتنان بوده است و صحت و کفایت آن رفع نشده است. حفص گوید: گفتم این نظر کیست؟ گفت: نظر مولایمان امام صادق علیه السلام.


وَ قالَ النَّبِىُّ صلی الله علیه و آله فىخُطْبَةٍ طَویلَةٍ نَقَلَهَا الُْمخالِفُ وَالْمُؤالِفُ: اِنَّ اللّه َ فَرَضَ عَلَیْکُمُ الْجُمُعَةَ فَمَنْ تَرَکَها فى حَیاتى اَوْ بَعْدَ مَوْتى اِسْتِخْفافا بِها اَوْ جُحُودا لَها فَلا جَمَعَ اللّه ُ شَمْلَهُ وَ لابارَکَ لَهُ فى اَمْرِهِ اَلا وَ لا صَلاةَ لَهُ اَلا وَ لازَکاةَ لَهُ اَلا وَ لاحَجَّ لَهُ اَلا وَ لاصَوْمَ لَهُ اَلا وَ لا بِرَّ لَهُ حَتّى یَتُوبَ.

پیامبر گرامى اسلام صلّی الله علیه و آله ضمن خطبه اى طولانى که سُنّى و شیعه آن را نقل نموده اند، فرمود: خداوند نماز جمعه را بر شما واجب فرموده است، هر کس در حیات و یا در ممات من بخاطر سبک شمارى و یا انکار، آن را ترک نماید، خداوند کار او را بسامان نکند و بر زندگى او برکت ندهد. آگاه باشید نماز او، زکات او، حج او و روزه و اعمال خیر او مقبول نیست مگر اینکه توبه کند.


قـالَ رَسـُولُ اللّه ِ صلّی الله علیه و آله: لِیَنْتَهِیَنَّ اَقْوامٌ عَنْ وَدْعِهِمُ الْجُمُعاتِ اَوْ لَیَخْتِمَنَ اللّه ُ عَلى قُلُوبِهِمْ ثُمَّ لَیَکُونَنَّ مِنَ الْغافِلینَ.

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: بعضى از گروهها از ترک نماز جمعه بپرهیزند، در غیر این صورت بر دل هاى آنان مُهر نفاق زده خواهد شد، آنگاه در صف غافلین در خواهند آمد.


قالَ عَلِىٌّ علیه السلام: ثَلاثَةٌ اِنْ اَنْتُمْ خالَفْتُمْ فیهِنَّ اَئِمَّتَکُمْ هَلَکْتُم جُمُعَتُکُمْ وَ جِهادُ عَدُوِّکُمْ وَ مَناسِکُکُمْ.

حضرت على علیه السلام فرمود: اگر با رهبران و پیشوایانتان در سه چیز مخالفت کنید، هلاک مى شوید: نماز جمعه و جهاد با دشمن و مناسک حج.


قـالَ رَسـُولُ اللّه ِ صلّی الله علیه و آله: مَنْ تَرَکَ ثَلاثَ جُمُعاتٍ مِنْ غَیْرِ عُذْرٍ کـُتِبَ مِنَ الْمُنافـِقیـنَ.

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: هر کسى سه نماز جمعه ـ پى در پى ـ را بدون عذر ترک نماید، در ردیف منافقین ثبت خواهد شد.


قـالَ رَسـُولُ اللّه ِ صلّی الله علیه و آله: مَنِ اسْتَأْجَرَ اَجیرا فَلا یَحْبِسُهُ عَنِ الْجُمُعَةِ فَیَأْثِمُ.

رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: هر کس کارگرى را بکار بگمارد، چنانچه او را از نماز جمعه منع کند، گناه نموده است.


عَنْ اَبى عَبْدِاللّهِ علیه السلام قالَ: اِنَّ عَلَى الاِْمامِ اَنْ یُخْرِجَ الُْمحْبَسینَ فِى الدَّیْنِ یَوْمَ الْجُمُعَةِ اِلَى الْجُمُعَةِ وَ یَوْمَ الْعیدِ اِلَى الْعیدِ وَ یُرْسِلَ مَعَهُمْ فَاِذا قَضَوْا الصَّلاةَ رَدَّهُمْ اِلَى السِّجْنِ.

امام صادق علیه السلام فرمود: امام (حاکم اسلامى) باید (می تواند) زندانیان مسلمان را که بخاطر بدهىِ خود به زندان افتاده اند به نماز جمعه و نماز عید حاضر نماید و پس از اقامه نماز آنان را به زندان برگرداند.


عَنْ اَبى جَعْفَرٍ علیه السلام قالَ: وَ اللّهِ لَقَدْ بَلَغَنى اَنَّ اَصْحابَ النَّبِىِّ صلی الله علیه و آله کانُوا یَتَجَهَّزُونَ لِلْجُمُعَةِ یَوْمَ الْخَمیسِ لاَِنَّهُ یَوْمَ مَضیقٍ عَلَى الْمُسْلِمینَ.

امام باقر علیه السلام فرمود: بخدا قسم شنیده ام که یاران پیامبر گرامى صلّی الله علیه و آله از روز پنجشنبه خود را براى نماز جمعه آماده مى نمودند، چون روز جمعه براى مسلمانان فشرده است - فرصت و امکانات کم است.